Phân tích chứng khoán là tìm hiểu những giá trị căn bản của công ty nhằm tìm ra "intrinsic value"-giá trị thật của công ty (khác extrinsic value). Giá trị thật chính xác của một công ty là khó xác định, và mỗi người có một cách tính khác nhau, nhưng đó chính là yếu tố quan trọng bậc nhất để quết định lúc nào nên mua, lúc nào nên bán, hay "nằm im chờ thời."

Vai trò của các chuyên gia phân tích chứng khoán là rất quan trọng. Thị trường chứng khoán Phố Wall hiện có 3.400 chuyên gia phân tích chứng khoán. Con số đó không phải là nhỏ, nhưng cũng không có nghĩa là nhà đầu tư luôn luôn nhận được lời khuyên tốt nhất. Thực ra, chỉ có khoảng 14% phân tích được coi là có giá trị của những chuyên gia xuất sắc nhất được nêu tên trong bảng danh sách mới được công bố của Forbes.

Bảng danh sách này được xây dựng từ những thông tin của công ty tài chính Thomson- công ty dữ liệu tài chính hàng đầu tại Mỹ. Thomson thường xuyên ấn bản sách phân tích tình hình tài chính của các công ty tham gia thị trường chứng khoán và nhận định của các chuyên gia phân tích chứng khoán. Đồng thời, tài liệu của hơn 300 công ty quản lý quỹ cũng được sử dụng nhằm tìm ra ý kiến đầu tư hiệu quả nhất.

Đứng đầu danh sách này là Frank Gristina thuộc Tập đoàn Avondale Partners- một ngân hàng đầu tư tư nhân tại Wall street. Trong khi nhiều công ty môi giới giảm bớt đầu tư cho việc phân tích thị trường chứng khoán giá rẻ, Gristina lại cho rằng đó là một xu hướng sai lầm và sẽ làm mất đi nhiều cơ hội đầu tư tốt. Năm 2006, Frank giành được ngôi đầu bảng trong số các chuyên gia phân tích chứng khoán do lời khuyên đầu tư vào NutriSystems- một công ty chuyên cung cấp các sản phẩm giảm cân và thức ăn đóng sẵn qua mạng. Đây không phải là một công ty lớn, nhưng riêng năm 2006 đã đạt doanh thu 213 triệu USD và cổ phiếu của Nutrisystem đã tăng kỉ lục 423%.

Những phân tích của Frank về thị trường bán lẻ qua mạng cũng chứng tỏ tầm nhìn sáng suốt và thông minh của chuyên gia này. Sau khi cổ phiếu của Overstock.com- công ty bán lẻ qua mạng bị rớt giá tới 20%, anh vẫn tin tưởng vào tương lai đầy hứa hẹn của ngành này: "Khi một công ty có những thế mạnh thực sự về giá, sự tiện lợi và chất lượng hàng hoá, người tiêu dùng sẽ thích đi chợ tại nhà hơn để có thể mua tất cả các mặt hàng từ đồ gỗ, đồ gia dụng đến hàng tươi sống." Bởi vậy, Gristina khuyên đầu tư cho những công ty chuyên cung cấp sản phẩm và dịch vụ thiết thực, như NetFlix (dịch vụ cho thuê băng đĩa qua mạng) hay PetMed Express (công ty dược phẩm cho mèo). Thực tế đã diễn ra hoàn toàn như vậy: cổ phiếu của 2 công ty này lần lượt tăng 129 và 86%.

Những người khác trong danh sách này cũng đạt được thành công tương tự. Chẳng hạn như Bob McAdoo thuộc tập đoàn Prudential Equity: năm 2005, ngành công nghiệp hàng không Mỹ lâm vào khủng hoảng trầm trọng khi hai hãng lớn là Delta AirLines và Northwest Airlines tuyên bố phá sản, nhiều hãng khác liên tục thua lỗ. Nhưng McAdoo tin rằng năm 2006, công nghiệp hàng không sẽ lấy lại đà tăng trưởng và nên đầu tư vào một số hãng giá rẻ như AMR hay Continental. Những người tin vào lời khuyên của Bob McAdoo đã thu lợi lớn: cổ phiếu của 2 hãng này tăng 164 và 123%... Hay như người đứng cuối cùng trong bảng danh sách này- Rich Kwas thuộc công ty chứng khoán Wachovia, cũng có lời khuyên chí lý khi mua cổ phiếu của Johnson Control cuối cùng sin lời 22%. Ngoài ra, Kwas cũng khuyên đầu tư vào các hãng sản xuất ôtô như Tenneco hay Borg warner vì tin rằng đó là những công ty có triển vọng tăng trưởng cao tới năm 2009.

Vậy tại sao Việt Nam ta không tổ chức một cuộc bình chọn những chuyên gia chứng khoán xuất sắc nhất nhỉ? Tôi nghĩ sẽ cực kì thú vị!