©SAGA - www,saga.vn. Có lẽ chưa bao giờ giới đầu tư trên thị trường chứng khoán Việt Nam lại phải chứng kiến cảnh màu đỏ nhuộm sàn với số lần và tần suất nhiều như những ngày đầu năm 2008 này. Và ngày 15/01/2008, là ngày mà các nhà đầu tư rơi vào trạng thái hoang mang nhất từ trước tới nay khi mà Vn-Index chạm mốc 800 điểm.

HOSTC, sắc đỏ nhuộm sàn

Kể từ những ngày giao dịch đầu tiên của năm 2008, mức 900 điểm luôn được báo chí và giới chuyên môn nhắc tới với tư cách là mức "support" của Vn-Index. Thế nhưng theo thời gian, mức "support" này có chiều hướng hạ thấp dần xuống 850 và bây giờ chỉ còn ở mức 800. Thực tế, sau khi đóng cửa thị trường vào ngày 15/01/2008, Vn-Index đã sắp chạm tới mốc 800 này.

Tại sàn HOSC, ngay đợt giao dịch khớp lệnh xác định giá mở cửa, Vn-Index đã giảm 22 điểm, báo hiệu một dấu hiệu "rực đỏ" trong phiên. Kết thúc phiên thứ 1709, trong tổng số 144 mã cổ phiếu và chứng chỉ quỹ chỉ tồn tại đúng 1 màu xanh (tăng giá) duy nhất, 4 mã vàng (đứng giá) và 139 mã đỏ (giảm giá) trong đó 103 mã gắn liền với FL (giảm sàn).

Khối lượng giao dịch toàn phiên dù có dấu hiệu nhích lên xong cũng chỉ dừng lại ở con số khá khiêm tốn 9,8 triệu đơn vị tương đương 800,7 tỷ đồng. Kết quả là Vn-Index đã giảm 32,17 điểm tức 3,82%, dừng lại ở con số 808,83 điểm, một khoảng các không xa lắm so với số điểm 800.

Các nhà đầu tư cá nhân đang chìm trong một trạng thái hoang mang cực độ khi chứng kiến sự tụt dốc không phanh của thị trường suốt những ngày qua. Và họ tìm tới giải pháp mà theo họ là tốt nhất hiện nay, đó là bán tháo cổ phiếu để cắt lỗ. Điều này đã khiến cho khối lượng lệnh đặt bán tăng nhanh trong khi lệnh đặt mua thì èo uột. Thực tế có tới 50% các mã giảm kịch biên độ 5% là không có dư mua trong phiên 1709. Vì vậy, tại thời điểm này, lệnh bán nào khớp được đã là một điều hết sức may mắn chứ chưa nói gì tới việc giá đặt có kịch sàn hay không.

HASTC, người đồng hành chung cảnh ngộ
Trước sự sụt giảm đến chóng mặt tại HOSC, các cổ phiếu trên   cũng giảm mạnh và không kém phần thê thảm. Chỉ số Hastc-Index đã giảm 9,88 điểm (3,58%), đứng ở mức 265,8 điểm. Toàn phiên chỉ có 7 mã tăng giá, 6 mã giữ giá tham chiếu còn lại 115 mã tiếp tục đua nhau mất điểm. Thậm chí những tên tuổi lớn cũng đã bị lún vào vòng giảm giá như ACB, BMI, KBC... Tổng khối lượng giao dịch thành công toàn phiên đạt gần 3,5 triệu cổ phiếu tương đương với 254,7 tỷ đồng.

Tiếng kêu từ những "tân binh"

Trong đợt "điều chỉnh sâu" này của thị trường, có lẽ, không chỉ nghe thấy những tiếng kêu than từ phía các nhà đầu tư mà còn còn từ cả phía các công ty mới "chào sàn". Lên sàn trong thời điểm thị trường đang lao dốc thì việc giá các cổ phiếu mới bị ảnh hưởng là điều không thể tránh khỏi.

Chẳng hạn như mã PVE của CTCP tư vấn và thiết kế dầu khí, lên sàn từ 02/01/2008, với giá khởi điểm cũng không phải là thấp: 140.200 đ/cp. Nhưng chỉ ngay sau hôm chào bán đó, PVE giảm liên tục. Sau 5 phiên giao dịch PVE đã mất 57.300 đồng tương đương giảm 40,87%. Phiên giao dịch ngày 09/01/2008 PVE đóng cửa với giá 82.900 đồng/cổ phiếu. Tính tới ngày 14/01 thì đã giảm tới 47%. PVE cũng là trường hợp đầu tiên phải giải trình với HASTC về việc tăng giảm giá cổ phiếu trong 5 phiên liên tiếp trong khi mọi hoạt động kinh doanh của công ty vẫn đang diễn ra rất tốt và đang trên đà phát triển với doanh thu đạt 125 tỷ đồng, lợi nhuận đạt 7,24 tỷ đồng trong năm 2007.

Cũng trong tình cảnh tương tự, CTCP xây dựng công trình Lương Tài với mã LUT, 7 phiên sau khi lên sàn ngày 04/01, không có phiên nào tăng giá, tính tới 14/01 đã giảm tới 37%; mã cổ phiếu MIC của CTCP kỹ nghệ khoáng sản Quảng Nam giảm 45% kể từ ngày lên sàn 21/12/2007...

Có lẽ nếu yêu cầu tất cả các công ty trên giải trình về việc giảm sàn thì ắt hẳn trong văn bản giải trình cũng chỉ có một lý do duy nhất: "do tình hình chung của thị trường chứng khoán Việt Nam cũng như thế giới đang trong đà sụt giảm" như giải trình của PVE.

"Trách nhiệm" cứu thị trường thuộc về ai?

Trong giai đoạn phát triển "nóng" của thị trường, hàng loạt các chính sách "giảm nhiệt" đã được các nhà hoạch định chính sách đưa ra và từng bước áp dụng như chỉ thị 03,... Nhưng khi mà thị trường chứng khoán đang xuống tới ngưỡng quá sâu với cả những nhà đầu tư bi quan nhất thì các chính sách kích cầu, cứu thị trường cho tới thời điểm này, có vẻ như vẫn chỉ dừng lại ở những "chính sách", hoặc là sự "bất lực" trong khi thị trường lại đang trông chờ những cú hích thực sự.

Có lẽ một động thái tích cực và thực tế nhất từ phía UBCKNN gần đây chính là công văn gửi các Công ty niêm yết, công ty đại chúng và công ty chứng khoán về việc chào bán chứng khoán ra công chúng và công bố thông tin ngày 14/01/2008. Trong công văn, UBCKNN đã đề nghị các công ty niêm yết cần cân nhắc thời điểm chào bán, phương án huy động vốn phù hợp với tình hình thị trường, thực tế là muốn hạn chế lượng cung quá nhiều ra thị trường trong thời gian này.

Nhưng cũng phải nhìn nhận vấn đề từ nhiều phía. Bởi vì trên thị trường chứng khoán, không chỉ có Nhà nước là chủ thể tham gia mà còn có các định chế tài chính khác, các chủ thể phát hành và quan trọng nhất vẫn là các nhà đầu tư. Trong rất nhiều các nguyên nhân khiến giá chứng khoán sụt giảm như: giá vàng tăng cao, thị trường bất động sản nóng lên, tình hình tài chính trên thế giới... thì vẫn có ít nhất một nguyên nhân thuộc về phía bản thân các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư trong nước, đó chính là tâm lý, điều góp phần tạo nên sức cầu cho thị trường. Việc các nhà đầu tư liên tiếp bán tháo chứng khoán với mức giá sàn cũng góp phần không nhỏ vào sự giảm sút giá chứng khoán.

Vì vậy, thị trường có nhanh chóng vượt qua được giai đoạn "đen tối" này hay không, điều đó không chỉ trông cậy hoàn toàn vào các biện pháp hỗ trợ từ phía Nhà nước mà còn phụ thuộc vào tất cả các chủ thể tham gia trên thị trường, đặc biệt là các nhà đầu tư.