Những dòng sau đây xin được kể với các bạn về người mẹ của tôi, và về cách thức bà đã cư xử với cả những lãnh đạo và nhân viên dưới quyền trong cơ quan bà.

Mẹ tôi chỉ là một trong những nữ doanh nhân của thời đại mở cửa, có rất nhiều nữ doanh nhân khác là những người thành đạt hơn và có thể có nhiều điều thú vị hơn để truyền kinh nghiệm cho bạn nhưng, trong giới hạn của mình, tôi chỉ có thể mang đến những kinh nghiệm trong quản lý cũng như trong các cuộc tiếp xúc với đối tác của mẹ tôi tới các bạn, hi vọng các bạn cảm thấy hài lòng khi đọc về bà nhất là với những dòng chữ còn đầy vấp váp của tôi.

Mẹ tôi là một độc giả đầy đam mê của tác phẩm “Đắc nhân tâm” do Dale Carnegie viết. “Đắc nhân tâm” là quyển sách dạy ta cách thức làm thể nào để có được lòng người, và từ đó đạt được điều mình mong muốn từ phía họ (hoặc thậm chí, theo tác giả, mục đích đơn giản chỉ là có được một cuộc sống tốt đẹp hơn). Mẹ đã đọc thuộc lòng quyển sách này cách đây khá lâu. Bắt đầu từ thời gian đó mẹ áp dụng gần như bất cứ những gì bà học được trong cuốn sách với những người xung quanh bà.  Phải nói rằng người tiếp xúc nhiều nhất với cách cư xử của bà chính là các lãnh đạo và nhân viên tại nơi bà làm việc.  Mỗi lần nghe lại những cuộc nói chuyện của bà với họ, tự tôi đã thầm cảm phục.

Ngày hôm nay, về nhà vẫn muộn như mọi khi, tôi có chạy vào hỏi mẹ về chiếc máy tập thể dục. Ý của tôi là muốn mẹ sẽ chấp nhận cho tôi mua chiếc máy này để tôi tập trong nhà. Tôi quả đã có phần hơi vồ vập khi đề cập với bà về việc này. Mẹ cười và bảo tôi cần chỉnh sửa cách “xin xỏ” của mình. Rồi bà ngồi xuống kể cho tôi một câu chuyện trong vòng có 5 phút mà tôi có viết dưới đây.  Bà muốn chỉ cho tôi cách đề cập vấn đề chính là Đừng đề cập tới vấn đề.

Sáng nay, tại cơ quan mẹ tôi xảy ra một vấn đề, hai trong số mười một nhân viên vừa được nhận vào làm đưa đơn đòi rút lui sau một tuần làm việc. Người quản lý nhân sự hốt hoảng và ngay lập tức xuất hiện trước cửa phòng mẹ tôi đề nghị bà giải quyết vụ việc, để công ty không mất đi những nhân viên “sáng giá” vừa mới mất nhiều công sức tuyển lựa. Mẹ tôi đã chấp thuận.

Và ngay lập tức một buổi nói chuyện với nhân viên mới được tiến hành.

Mẹ tôi triệu tập mười một nhân viên mới đến và mở đầu bằng một lời xin lỗi. Bà xin lỗi những nhân viên này rằng bà đã không kịp có một cuộc giới thiệu tổng quát về công ty cho những nhân viên mới, và rằng đó là do trong tuần vừa qua công việc bận rộn đã ngăn bà không thể nói chuyện và trình bày ngọn ngành về lịch sử, về các phòng ban, và về những công việc phải tiến hành của công ty , cũng như giới thiệu họ với những thành viên trong công ty.

Bà đã tảng lờ đi mục đích của chính bà trong cuộc nói chuyện này, đó là nhằm giữ chân những nhân viên của bà ở lại trong công ty. Thay vào đó bà hướng tới một mục đích nhằm giúp cho các nhân viên mới có thể hiểu được đầy đủ nhất về nơi mà họ đã xin vào làm, mà theo tôi hiểu chính là đề cao giá trị của nơi họ đang có ý định bỏ đi. Bà kể say mê về lịch sử của công ty, về những gian truân vất vả mà công ty đã trải qua, về cả thời huy hoàng và thăng trầm, để cuối cùng có được công ty như bây giờ. Bà cho những nhân viên mới biết những thông tin cần có về những thành viên ban giám đốc điều hành công ty. Sau một hồi trình bày như vậy bà bắt đầu nói tới cuộc tuyển chọn các nhân viên mới cho công ty trong kỳ vừa rồi như thế nào.

Đã có hàng trăm nhân viên thi vào công ty với hi vọng được tuyển lựa. Những hồ sơ đầy triển vọng với bảng điểm đại học cao và bản giới thiệu cá nhân rất hấp dẫn. Sau quá trình thi lý thuyết còn lại hơn vài chục người lọt vào vòng phỏng vấn. Vài chục người này, theo mẹ tôi nói, đều hết sức ấn tượng. Trong vòng tiếp theo của cuộc tuyển lựa, công ty tiếp tục chọn được khoảng hai chục người. Hai chục người này, mẹ tôi nói với những nhân viên mới, quả là kẻ tám lạng người nửa cân, bỏ đi người nào bà cũng cảm thấy tiếc nuối. Nhưng, bà quay sang nhìn nhân viên của mình và nhấn mạnh giọng nói, công ty đã chọn mười một người đang ngồi trong phòng này vì “Các bạn có tướng mạo đẹp”.

Không biết câu trả lời của mẹ tôi có gây shock đối với những nhân viên có mặt lúc đó không, nhưng với tôi, đây quả là một câu nói không ngờ tới. Tôi có nhớ lại nguyên tắc mà một giám đốc công ty nước ngoài đã áp dụng khi tuyển nhân viên cho công ty mình, đó là chọn người xinh đẹp. Theo ông, người xinh đẹp là người biết tự chăm sóc bản thân và từ đó sẽ biết chăm sóc chu đáo cho công việc của chính mình.  Đó là người quan tâm tới thể diện của chính mình khi đứng trước công chúng bằng việc vận vào người bộ trang phục lịch sự và đẹp đẽ, do đó sẽ biết làm đẹp thể diện cho chính công ty của mình.

Mẹ tôi đã nhìn thẳng vào từng người và nói :”Các bạn có một đôi mắt sáng và khuôn mặt chững chạc hơn những thí sinh khác”. Đây chính là cách nói đề cao đối tác mà bà hay áp dụng trong rất nhiều trường hợp. Nếu là tôi, được nghe một câu nói như vậy có lẽ cũng sẽ cười mỉm suốt ngày.

Trong cuộc nói chuyện này, cuối cùng bà cũng nhắc tới việc trong những nhân viên đã có người có ý định rời bỏ công ty. Và bà nhấn mạnh rằng bà trân trọng điều đó vì đơn giản đây không phải là công ty number 1, bà không phải là một người lãnh đạo number 1 và họ có quyền chọn lựa đi vào hay đi ra. Bà hi vọng rằng buổi nói chuyện của mình có thể giúp cho họ có những lựa chọn sáng suốt nhất dựa trên những thông tin mà bà đã cung cấp. Buổi nói chuyện kết thúc.  

Và bà về nhà kể cho tôi nghe câu chuyện này. Kết quả chính xác của nó tôi chưa được biết vì đó là chuyện sẽ xảy ra trong tương lai. Những lời nói của mẹ tôi sẽ có tác dụng như thế nào đối với những nhân viên mới? Tôi rất chờ mong kết quả của buổi nói chuyện trên cũng giống như chờ đợi xem kết quả của việc KHÔNG đề cập tới vấn đề có tốt không? Để xem tôi nên xin mẹ mua máy tập thể dục bằng cách nào cho hay.