Nhằm hướng dẫn chi tiết về việc thành lập và hoạt động của văn phòng đại diện của tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài được quy định trong Luật Chứng Khoán, ngày 28/12/2008 vừa qua, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 124/2008/QĐ-BTC về việc ban hành Quy chế thành lập và hoạt động của văn phòng đại diện (“VPĐD”) tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài trên TTCK Việt Nam (“Quy chế”). Sau đây là một số nội dung chính.

Điều kiện đối với tổ chức kinh doanh chứng khoán thành lập VPĐD tại Việt Nam

Theo quy định tại Quy chế thì các tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài (“Tổ chức KDCKNN”) ngoài đáp ứng các điều kiện sau sẽ được thành lập VPĐD tại Việt Nam:

-    Là công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ, tổ chức tài chính được cấp phép hoạt động theo pháp luật nước ngoài hoặc đăng ký kinh doanh cho các nghiệp vụ chứng khoán, bao gồm một hoặc một số nghiệp vụ như môi giới chứng khoán, tự doanh chứng khoán, quản lý quỹ đầu tư chứng khoán do cơ quan có thẩm quyền trong lĩnh vực chứng khoán tại nước nơi tổ chức đó thành lập đăng ký kinh doanh; hoặc

-    Tổ chức nước ngoài hoạt động trên thị trường vốn, được phép cung cấp dịch vụ quản lý tài sản cho một số lượng hạn chế các nhà đầu tư đáp ứng một số điều kiện theo qui định của pháp luật nước ngoài và quản lý các quỹ đầu tư lập tại nước ngoài có ý định, mục tiêu đầu tư tại Việt nam.

Cơ quan Quản lý và Trình tự cấp phép

Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước (“UBCKNN”) là cơ quan cấp phép, quản lý và giám sát hoạt động của VPĐD của Tổ chức KDCKNN tại Việt nam.

Để thành lập VPĐD, Tổ chức KDCKNN sẽ chuẩn bị và nộp hồ sơ thành lập gồm các tài liệu được liệt kê tại Điều 5 Quy chế cho UBCKNN. Trong vòng 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, UBCKNN sẽ cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động VPĐD (“Giấy CNĐKHĐ”). Trong trường hợp từ chối cấp phép, UBCKNN phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Công bố thông tin và Khai trương hoạt động

Trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày được cấp Giấy CNĐKHĐ, Tổ chức KDCKNN phải tiến hành thụ tục bố cáo thành lập trên 03 số báo liên tiếp và đăng ký con dấu.

Trong thời hạn 15 ngày kể từ khi chính thức khai trương hoạt động, VPĐD phải gửi thông báo hoạt động tới UBCKNN và các tài liệu xác thực đã hoàn tất các thủ tục khai trương hoạt động của VPĐD theo quy định.

Phạm vi hoạt động, quyền và nghĩa vụ của VPĐD, Trưởng đại diện

Phạm vi hoạt động:

Theo quy định tại Điều 10 Quy chế thì phạm vi hoạt động của VPĐD gồm một, một số hoặc toàn bộ các nội dung sau đây:

-    Thực hiện chức năng văn phòng liên lạc và nghiên cứu thị trường chứng khoán (“TTCK”);
-    Xúc tiến xây dựng các dự án hợp tác trên lĩnh vực chứng khoán và TTCK tại Việt Nam;
-    Thúc đẩy, giám sát thực hiện các hợp đồng thoả thuận đã ký kết giữa Tổ chức KDCKNN với các tổ chức kinh tế của Việt Nam trong lĩnh vực chứng khoán;
-    Thúc đẩy, giám sát thực hiện các dự án do Tổ chức KDCKNN tài trợ tại Việt Nam trong lĩnh vực chứng khoán.

Quyền & nghĩa vụ của VPĐD:

VPĐD được mở tài khoản chuyên chi bằng ngoại tệ hoặc bằng VND có gốc ngoại tệ tại tổ chức tín dụng được phép hoạt động kinh doanh ngoại hối tại Việt Nam; được thuê người Việt Nam và người nước ngoài vào làm việc và có con dấu riêng.

Tuy nhiên, VPĐD chỉ được thực hiện những hoạt động theo nội dung và trong thời hạn hoạt động quy định tại Giấy CNĐKHĐ; không được cho thuê lại trụ sở và không được thực hiện chức năng đại diện cho tổ chức khác; không được chuyển nhượng Giấy CNĐKHĐ. Ngoài ra, VPĐD cũng không được thực hiện các hoạt động kinh doanh tại Việt Nam; không được thực hiện việc quản lý tài sản, quản lý vốn đầu tư cho các nhà đầu tư, kể cả phần vốn đầu tư của Công ty mẹ tại Việt Nam và các hoạt động kinh doanh chứng khoán khác tại Việt Nam.

Đối với cá nhân giữ chức danh trưởng đại diện, Quy chế quy định trưởng đại diện không được đồng thời kiêm nhiệm làm (a) người đứng đầu chi nhánh của cùng Tổ chức KDCKNN tại Việt Nam hoặc là Trưởng đại diện, chi nhánh của một tổ chức nước ngoài khác tại Việt Nam hoặc Giám đốc, Phó Giám đốc, nhân viên làm việc tại một Tổ chức KDCKNN tại Việt Nam; người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam, Giám đốc, Phó Giám đốc; (c) Người đại diện theo pháp luật của Tổ chức KDCKNN; hoặc thành viên Hội đồng quản trị, Giám đốc, Phó Giám đốc hoặc là các cá nhân khác có quyền ký kết các hợp đồng kinh tế, giao dịch tài sản mà không cần ủy quyền bằng văn bản của Tổ chức KDCKNN.

Thời hạn hoạt động, Gia hạn & thu hồi Giấy CNĐKHĐ

Theo Quy chế, thời hạn hoạt động của VPĐD không quá 05 năm, tuy nhiên nếu Giấy phép hoạt động, Giấy đăng ký kinh doanh của Tổ chức KDCKNN có quy định về thời hạn hoạt động thì thời hạn hoạt động của VPĐD không được quá thời hạn còn lại quy định trong Giấy phép hoạt động, Giấy đăng ký kinh doanh của Tổ chức KDCKNN đó.

Quy chế cũng quy định về điều kiện để gia hạn thời hạn hoạt động của VPĐD khi hết hạn. Theo đó, tổ chức kinh doanh chứng khoán muốn gia hạn thời hạn hoạt động của VPĐD phải đáp ứng 02 điều kiện nêu tại Điều 9.1 Quy chế và phải làm thủ tục gia hạn trong thời hạn ít nhất 30 ngày trước khi Giấy CNĐKHĐ hết hạn.

Ngoài ra, Giấy ĐKHĐ cũng có thể bị thu hồi trong các trường hợp sau:

-    Tổ chức KDCKNN, VPĐD tại Việt nam cố tình vi phạm các qui định về quản lý ngoại hối theo quy định của pháp luật Việt nam, các quy định trong lĩnh vực chứng khoán hoặc có các hành vi lạm dụng thị trường, giao dịch nội gián, thao túng thị trường, lừa đảo, không thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ thuế, nghĩa vụ tài chính khác đối với nhà nước Việt nam theo quy định của pháp luật.
-    Hồ sơ xin cấp Giấy CNĐKHĐ có những thông tin sai lệch, không chính xác.
-    Hoạt động sai mục đích, không đúng chức năng.
-    Không nộp báo cáo theo quy định.
-    VPĐD không tiến hành hoạt động trong thời hạn 12 tháng kể từ khi được Giấy CNĐKKĐ.

Đối với các VPĐD được thành lập trước thời điểm Quy chế này có hiệu lực thì phải điều chỉnh các hoạt động có liên quan phù hợp với các quy định tại Quy chế này trong vòng ba (03) tháng kể từ khi Quy chế này có hiệu lực thi hành.