Trong khi các ngành hàng khác lâm vào tình thế khó khăn, các doanh nghiệp lĩnh vực thực phẩm - đồ uống khá bình thản trước bối cảnh khủng hoảng. Ngành hàng này vẫn giữ được sự tăng trưởng ổn định nhờ tính chất thiết yếu của các sản phẩm.

Sức khỏe ngàn vàng

Các cuộc nghiên cứu của TNS cho thấy hiện nay có đến 70% dân số Việt Nam lo lắng về vấn đề sức khỏe. 84% số người được hỏi sẵn sàng trả tiền cao hơn để mua hàng có thương hiệu và chất lượng tốt hơn miễn là sản phẩm đó tốt cho sức khỏe đồng thời hạn chế tối đa các rủi ro về chất lượng. Các cụm từ như “từ thiên nhiên”, “ít béo”, “ít năng lượng”, “không đường”, “giàu DHA”… được sử dụng phổ biến để quảng bá sản phẩm bởi chúng tạo ra niềm tin mang lại sức khỏe tốt hơn. Tuy vậy, trong thời đại công nghệ thông tin, chỉ cần một sơ xảy cũng có thể làm điêu đứng thương hiệu hoặc thậm chí cả một ngành công nghiệp. Vì vậy, quản lý thông tin ra bên ngoài được các nhãn hàng thực phẩm chú trọng và chuyên nghiệp hóa trong giai đoạn hiện nay.

Tiêu dùng không giảm

Theo một nghiên cứu của Nestlé và TNS, mức tiêu thụ nhiều mặt hàng thực phẩm của người Việt Nam có một khoảng cách khá xa các nước trong khu vực. Lượng thực phẩm tiêu dùng bình quân/người ở nước ta về cơ bản sẽ tăng theo các nước lân cận. Bất chấp những diễn biến bất lợi từ khủng hoảng kinh tế toàn cầu, ngành thực phẩm và đồ uống của Việt Nam sẽ không bị ảnh hưởng nhiều. 84% người được hỏi cho biết họ không có ý định cắt giảm chi tiêu cho thực phẩm và đồ uống trong năm tới bởi đây là nhóm mặt hàng thuộc nhu cầu thiết yếu của cá nhân. Điều này mang đến tiềm năng phát triển cho ngành hàng thực phẩm và đồ uống tại Việt Nam.

Thượng đế tí hon lên ngôi

Tỉ lệ béo phì đang gia tăng ở nhóm người có thu nhập trung bình và giảm chút ít ở nhóm người thu nhập cao. Điều đáng nhớ là căn bệnh này vẫn chưa bị coi là một “vấn nạn” tại Việt Nam. Mới chỉ có 12% dân số nước ta bị béo phì, con số khá thấp so với các nước phát triển (thường chiếm đến 1/3 dân số). Tuy vậy, điều đáng lo ngại là 13% trong số đó là trẻ em ở độ tuổi từ 0 đến 6. 57% các ông bố bà mẹ vẫn nghĩ rằng mập mạp là thể hiện sức khỏe tốt. Trẻ con hiện đang được coi là những “thượng đế tí hon” bởi có đến 75% người Việt sẵn sàng mua bất cứ thứ gì con cái yêu cầu. Người ta có thể tiết kiệm cho các mặt hàng gia dụng, nhưng sẵn sàng bỏ ra 300.000 đồng để mua một kg sữa mà không băn khoăn, đắn đo nhiều.

Vì vậy, nếu khuynh hướng năm năm trước của các marketer là nỗ lực tiếp cận người trưởng thành có thu nhập thì hiện nay họ chuyển sang tiếp cận những người tiêu dùng tương lai - trẻ em. Hàng loạt các mẫu quảng cáo vui nhộn và chương trình khuyến mãi tặng thưởng đều nhắm vào các công chúa, hoàng tử nhỏ, và điều này chắc chắn sẽ vẫn tiếp diễn trong tương lai. Bất chấp kinh tế suy thoái, phớt lờ những vụ scandal về sữa và thực phẩm, giá của nhiều mặt hàng vẫn tăng do đã đánh trúng tâm lý của các ông bố bà mẹ khi mong muốn những điều tốt nhất cho con cái.

Tiện dụng và tiện lợi hơn

Trong cuộc sống ngày càng hiện đại, người tiêu dùng có khuynh hướng dành nhiều thời gian hơn cho công việc, gia đình, bạn bè nên quỹ thời gian cho việc nấu nướng trở nên eo hẹp hơn. Áp lực thời gian dẫn tới những cách tiếp cận mới trong thị trường thực phẩm: thay vì sử dụng những thực phẩm tươi sống, người mua có xu hướng chuyển sang thực phẩm đóng hộp. Bao bì hàng hóa được thiết kế tiện lợi hơn cho người dùng, sự cải tiến của hãng sữa bột Friso và Dumex về nắp hộp sữa và nơi đựng thìa là những ví dụ tiêu biểu.

Nếu năm 2008, có đến 62% người thành thị ở Việt Nam ra ngoài ăn mỗi ngày, thì trong bối cảnh kinh tế khó khăn hiện nay, phần lớn người tiêu dùng Việt Nam nhất trí sẽ giới hạn chi tiêu cho điều này. 44% số người được hỏi trong cuộc điều tra của TNS đầu năm 2009 cho rằng đây là giải pháp đầu tiên để đối mặt với thời kỳ kinh tế suy thoái. Điều đó có nghĩa là họ sẽ tìm kiếm những thực phẩm hợp túi tiền như mì gói, thực phẩm đóng hộp và các món ăn đã được chuẩn bị sẵn. Để đối phó với việc hạn chế đi ăn ngoài của người tiêu dùng, các nhà hàng, quán ăn sẽ đẩy mạnh phát triển dịch vụ giao hàng tận nơi ở các khu vực thành thị. Từ những món ăn nhanh mang tính hiện đại như KFC, pizza đến các món ăn truyền thống như Phở 24, nem, bún chả… đều có thể được phục vụ tại nhà.

Tiềm năng nông thôn

Với hơn 17 triệu người tiêu dùng có mức thu nhập trên 1,5 triệu đồng/tháng, gấp ba lần con số ở thành thị, nông thôn là thị trường rất tiềm năng, đặc biệt là cho những mặt hàng phục vụ nhu cầu cơ bản. GDP/người ở Việt Nam nói chung và khu vực nông thôn nói riêng vẫn tiếp tục tăng mặc cho kinh tế khó khăn.

Thu nhập cao hơn có nghĩa là chi tiêu cho các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm, đồ uống… sẽ tiếp tục gia tăng. Thức ăn đóng gói được đánh giá là ngành hàng tiềm năng nhất khi thâm nhập thị trường nông thôn bởi hiện tại đang có một khoảng cách khá xa về chi tiêu cho mặt hàng này với các đô thị. Nếu ở thành phố, mỗi hộ gia đình dành bình quân 173.500 đồng cho việc mua thức ăn đóng gói thì ở nông thôn, con số này chỉ là 112.600 đồng.Thêm vào đó, tỉ trọng chi tiêu cho các mặt hàng đồ uống và thức ăn sẵn so với tổng thu nhập của các hộ gia đình ở nông thôn lại cao hơn ở khu vực thành thị. Đây là tín hiệu tích cực cho các marketer của những lĩnh vực này.