Chẳng lẽ lời chúc đầu Xuân lúc Giao thừa sang năm mới lại không có gì đáng quan tâm về mặt hành vi thống kê? Thật khó tin, và vì thế nên làm...

Đây không phải chỉ đơn thuần là công việc mang tính chất thống kê, mà tôi nghĩ có nhiều yếu tố quan sát xã hội, biết đâu có khi lại còn lý giải các hiện tượng của thị trường chứng khoán.

Lúc 10h20 ngày 30 Tết, chỉ hơn một giờ rưỡi tới lúc chuyển giao sang năm mới Kỷ Sửu, lo ngại vụ bom tin nhắn và bệnh tắc SMS kinh niên tái phát (thực ra là tái phát mỗi ngày!), tôi bắt đầu gửi tin nhắn theo các gói. Mỗi gói 10 tin, và tổng số gói gửi là 20. Như vậy, khoảng 200 tin nhắn được gửi đi. Phần lớn cho đồng nghiệp, bạn bè và những người có quan hệ công tác năm qua hoặc trong nhiều năm.

Tới 0 giờ 15 phút, tức là bước sang năm mới Kỷ Sửu 2009, khoảng 60% số tin được gửi tới đích (theo thông báo của điện thoại, còn tới không thì chỉ có người nhận mới biết!)

Số tin gửi bị hỏng, do hệ thống báo error xấp xỉ 10%. Đó là tất cả những gì tôi có thể "chủ động". Còn lại là phản hồi và việc "nghiên cứu khoa học hành vi".

Tin nhắn bắt đầu được nhận phản hồi khoảng 5 phút sau khi tin nhắn đầu tiên gửi tới đích. Như vậy, có nhiều người đã sẵn sàng thao tác, "nâng cao cảnh giác" để đáp ứng nhu cầu truyền thông. Điều đáng ngạc nhiên là những người cao tuổi (chủ yếu là các giáo sư) lại có tốc độ phản hồi bằng SMS nhanh nhất!! Điều này tôi chưa hề thử thống kê. Nhưng đó là sự thật. Gần như ngay lập tức.

Cụ thể tôi nhận được của Giáo sư Đào Nguyên Cát (TBT Thời báo Kinh tế VN), Giáo sư Nguyễn Văn Hữu (Chủ tịch Hội Ứng dụng Toán học), Giáo sư Tống Đình Quỳ (Chủ nhiệm khoa Toán ứng dụng, Đại học Bách khoa HN), GS. Võ Đại Lược (Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế thế giới), GS. Trần Hùng Thao (Viện Toán học VN), TS. Nguyễn Hữu Từ (Vụ trưởng Vụ Kinh tế, VP Trung ương Đảng)... Rất nhanh, SMS gửi "đơn chiếc" tức là cụ thể, đích danh. Thật là hành vi thú vị và rất chính xác, khoa học.

Truyền thông như vậy có giá trị rất rõ rệt với những người từng trải, nhiều kinh nghiệm sống. Tiếp tục khảo sát, tôi thấy những người tuổi càng chững chạc thì tốc độ phản hồi càng nhanh, và thông tin càng sát, cụ thể với người gửi (tôi) hơn.

Những người có địa vị càng cao, thì thông tin càng ít tính chất công việc, và có nhiều yếu tố "con người, cuộc sống" hơn. Tính mục đích của truyền thông có vẻ được đề thấp hơn.

Chỉ có khoảng dưới 10% các tin SMS phản hồi là theo "công thức" tức là cách người ta vẫn hay lấy form mẫu sẵn có, bố trí đã sắp xếp... Và điều này cho thấy, tính cách cá nhân và sự biểu đạt cá nhân có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hoàn toàn xứng đáng thôi, vì bỏ ra 300 đồng/tin nhắn mà không đạt tới sự biểu đạt tốt thì thật là lãng phí lúc củi châu gạo quế này.

Tần suất xuất hiện nhiều nhất của các cụm từ trong các tin chúc là: "năm mới" (gần như 100%), "sức khỏe" khoảng 90%, "hạnh phúc" khoảng 80%, "thành công" khoảng 70%, "an khang thịnh vượng" 60%, "may mắn" 50%, "bình an" 40%...

Các loại tiền có vẻ bị đẩy xuống hàng thứ yếu trong hành vi chúc nhau, "tiền", "tài lộc", "giàu có" hầu như không xuất hiện. Thực ra có 2 người chúc "tiền" nhưng lại viết thành "xiền" - có vẻ né tránh. (Trước đây rất phổ biến, nay đã biến mất sau 2 năm khủng hoảng tài chính, mà có vẻ như chúc mãi không thấy thành hiện thực, nên tạm hoãn...)

Những lời chúc ngắn nhất tôi nhận được với tốc độ rất nhanh là: "Chúc hạnh phúc" (GS Đào Nguyên Cát), "Năm mới mọi sự như ý" (TS. Trương Gia Bình), "Chúc năm mới tốt lành" (TGĐ Techcombank, Nguyễn Đức Vinh).

Về mặt hình thức, nói chung là khá giống văn viết bình thường, ngoại trừ một số giáo sư viết 100% chữ viết hoa, hoặc 100% chữ viết thường không có viết hoa (có lẽ do tiện tay gõ, hoặc mắt kém, ngại bấm thêm động tác). Ngoại lệ chỉ có 2 người trẻ (là học sinh cũ) thì cũng theo cách 100% viết hoa, chắc do sợ tôi mắt kém, đọc không ra. Thế cũng hay.

Có nguyên một bài hai cặp câu đối, giống bài thơ tôi nhận được của của GS. Trần Thọ Đạt (Đại học Kinh tế quốc dân):

Trời thêm năm tháng, người thêm tuổi
Xuân khắp nhân gian, phúc khắp nhà
Năm mới hạnh phúc, bình an đến
Đón xuân vinh hoa, phú quý về.
Thành đạt, may mắn, ngàn lần chúc
Vạn sự an vui với tiếng cười.

Có hai lời chúc gọi tôi là "cụ" tức là cho rằng "chúng mình bắt đầu nhiều tuổi" nên có cách xưng hô thú vị này.

Sơ lược như vậy, và cũng có nhiều cái hay hay. Cho tới lúc này, số tin nhắn tôi nhận cũng chưa nhiều lắm, và khi mẫu thống kê lớn lên, có thể phân bố của hành vi SMS sẽ lại có những thay đổi. Thế nào thì cũng thú vị, và làm cho ý nghĩa các tin nhắn tăng lên đang kể.

Các bạn thử làm thống kê để xem "hành vi" nhắn SMS của những người thân, bạn bè có tương tự hay không. Chúc mừng năm mới Kỷ Sửu và một mùa Xuân hạnh phúc, thoát ly những lo âu thường nhật.