Chứng khoán được giao dịch trên sàn giao dịch chứng khoán gồm: các cổ phần do các công ty phát hành, các unit trust và các sản phẩm hợp tác đầu tư và trái phiếu. Để có thể giao dịch trên một sàn giao dịch chứng khoán, chứng khoán phải được niêm yết ở đó. Thường có một trung tâm để ghi lại dữ liệu và các thông tin liên quan đến các giao dịch phát sinh, nhưng trên thực tế các giao dịch ngày càng ít liên hệ trực tiếp tới địa điểm này do có sự xuất hiện của các sàn giao dịch điện tử ưu việt hơn hẳn về tốc độ và chi phí giao dịch. Chỉ các thành viên mới được phép giao dịch trên một sàn giao dịch chứng khoán.

Sàn giao dịch chứng khoán là bộ phận quan trọng nhất của một thị trường chứng khoán. Thông thường cổ phần của một công ty không bắt buộc phải phát hành thông qua chính sàn giao dịch hoặc phải giao dịch trên sàn. Những giao dịch như vậy được gọi là giao dịch ngoài sàn (off exchange) hay mua bán trực tiếp. Đây là cách các trái phiếu thường được giao dịch. Các sàn giao dịch ngày càng đóng vai trò quan trọng bởi nó góp phần :

Tăng vốn kinh doanh bằng cách huy động các khoản tiết kiệm để đầu tư

Khi mọi người sử dụng các khoản tiết kiệm của mình để đầu tư vào các cổ phần sẽ dẫn tới sự phân chia hợp lý hơn các nguồn tài nguyên bởi vì vốn đã được huy động và tái định hướng để thúc đẩy hoạt động kinh doanh mang lại lợi ích cho nhiều lĩnh vực của nền kinh tế như nông nghiệp, thương mại và công nghiệp, dẫn tới một sự tăng trưởng kinh tế cao hơn và sức sản xuất ở mức độ lớn hơn.

Tạo thuận lợi cho phát triển công ty

Các công ty coi nguồn vốn thu được là một cơ hội để mở rộng các dây chuyền sản xuất, tăng thêm các kênh phân phối,  hạn chế bất ổn, tăng thị phần, hay mua sắm thêm các tài sản khác cần thiết cho kinh doanh. Một sự bỏ mua lại hay sáp nhập thông qua thị trường chứng khoán là cách đơn giản nhất để phát triển công ty

Tái phân phối của cải

Bằng cách trao cho mọi người một cơ hội để mua các cổ phần và nhờ đó trở thành người đồng sở hữu (những người nắm giữ cổ phần) của doanh nghiệp có thể kiếm lời, thị trường chứng khoán giúp làm giảm bất bình đẳng trong thu nhập. Cả nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp và nghiệp dư thông qua sự tăng giá chứng khoán và chia cổ tức đều có cơ hội nhận được lợi nhận từ công việc kinh doanh đầy hứa hẹn do người khác lập ra.

Hợp tác quản lý

Bằng cách có được nhiều người sở hữu thuộc nhiều tầng lớp khác nhau, các công ty nói chung có khuynh hướng cải thiện các tiêu chuẩn quản lý và hiệu năng của mình nhằm thoả mãn các yêu cầu của những người nắm giữ cổ phần đó và việc hợp tác quản lý của mọi người trên thị trường chứng khoán cũng như của chính phủ sẽ ngày càng chặt chẽ hơn. Nhờ vậy, mọi người cho rằng các công ty đại chúng (các công ty được sở hữu bởi các nhà đầu tư nắm giữ cổ phần và là thành viên tham gia vào các sàn giao dịch chứng khoán công cộng) thường được quản lý tốt hơn so với các công ty tư nhân (các công ty này không có cổ phần được giao dịch trên các sàn công cộng, thông thường thuộc sở hữu của người sáng lập và/hay gia đình hay người thừa kế của họ, hay là bởi một nhóm các nhà đầu tư nhỏ). Tuy nhiên, một số trường hợp đã cho thấy có lẽ có những sự chệch hướng lớn trong kiểu hợp tác quản lý tại một số công ty thuộc sở hữu công cộng (ví dụ Enron Corporation, MCI WorldCom, Pets.com, Webvan, hay Parmalat).

Tạo các cơ hội đầu tư cho các nhà đầu tư nhỏ

Đối lập với những công việc kinh doanh đòi hỏi tiêu tốn những khoản vốn lớn, đầu tư vào các cổ phần là cơ hội mở cho cả những nhà đầu tư chứng khoán lớn và nhỏ bởi vì mỗi người chỉ mua một số lượng cổ phần nhất định tùy thuộc vào khả năng tài chính của họ. Vì thế sàn giao dịch chứng khoán cung cấp một nguồn thu nhập khác cho những người có tiền tiết kiệm ở mức độ thấp.

Giúp chính phủ tăng vốn cho những dự án phát triển

Chính phủ hay thậm chí cả các chính quyền địa phương như các chính quyền thành phố có thể quyết định vay tiền để hỗ trợ tài chính cho những dự án hạ tầng to lớn như thoát nước và xử lý nước thải hay cung cấp nhà ở bằng cách bán một kiểu chứng khoán khác được gọi là khế ước nợ, hay trái phiếu, ví dụ trái phiếu giáo dục hay trái phiếu xây dựng như ở Việt Nam trong các năm qua.

Thước đo của nền kinh tế

Tại sàn giao dịch chứng khoán, giá cổ phần lên và xuống phụ thuộc phần lớn vào thị trường, theo quy luật cung cầu. Giá cổ phần sẽ tăng lên hoặc ở mức ổn định khi các công ty và nền kinh tế nói chung cho thấy những dấu hiệu của sự ổn định. Vì thế sự biến động đối với giá cổ phần có thể là một đồng hồ dự báo khuynh hướng chung của nền kinh tế.

Xem thêm sàn giao dịch chứng khoán New York và sàn giao dịch chứng khoán Hoa Kỳ