Đầu tư chứng khoán là chuyển hoá nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội thành vốn đầu tư dài hạn có lợi cho việc huy động tập trung vốn. Thông qua thị trường chứng khoán, hoạt động này phân bổ một cách hữu hiệu các nguồn lực, thực hiện phân phối hợp lý và sử dụng có hiệu quả nguồn vốn xã hội, nâng cao hiệu suất sử dụng vốn…nhưng những ai tham gia vào sân chơi này cũng phải nếm trải những rủi ro mà thị trường gây ra. Tuy nhiên có những nguyên tắc cơ bản của đầu tư chứng khoán để một nhà đầu tư có thể tối thiểu hoá được rủi ro và tối đa hoá được lợi ích, một trong đó là phân tán đầu tư.
Đa dạng hóa đầu tư chính là phân tán rủi ro, việc bỏ vốn đầu tư vào các trái phiếu, cổ phiếu có độ rủi ro khác nhau dựa trên những tỷ lệ đầu tư không giống nhau trên thị trường, xây dựng lên một cơ cấu tài sản hợp lý để có thể hạn chế tối đa rủi ro đầu tư. Phân tán hoá đầu tư chứng khoán tuy không hoàn toàn có thể xoá bỏ được hết các rủi ro nhưng nó có thể làm giảm bớt mức rủi ro đó, “không nên để tất cả trứng vào cùng một rổ” là câu nói minh chứng cho trường hợp này. Nói chung, khi tiến hành phân tán đầu tư, ta cần quan tâm đến hai nội dung chính:
- Một là, đầu tư vào nhiều loại chứng khoán. Nếu như đầu tư tất cả vốn vào một loại cổ phiếu nào đó, nếu tình hình kinh doanh của công ty đó không được tốt, thậm chí đi đến phá sản thì nhà đầu tư không những không thu được cổ tức mà còn bị mất cả vốn. Nếu như đầu tư vào nhiều loại chứng khoán, cho dù có một vài loại chứng khoán trong số đó gặp rủi ro thì ta vẫn có thể thu được lợi từ những chứng khoán khác để bù đắp lại thiệt hại.
- Hai là, khi tiến hành đầu tư vào nhiều loại chứng khoán cũng cần phải chú ý đến phương hướng đầu tư. Nhà đầu tư không những đầu tư vào các cổ phiếu có mức thu lợi cao mà còn phải đầu tư vào các trái phiếu tuy có mức thu lợi thấp nhưng tương đối an toàn. Cho dù mất vốn trong đầu tư cổ phiếu nhưng vẫn còn trái phiếu, không đến mức phải mất hoàn toàn. Rủi ro là vấn đề cốt yếu mà các nhà đầu tư phải nghĩ đến trước khi thực hiện đầu tư và luôn có một quy luật bất biến là "ở đâu rủi ro cao thì ở đó lợi nhuận cao", nên nhiều nhà đầu tư đã lao đầu vào những loại chứng khoán rủi ro cao với tư tưởng "được ăn cả ngã về không". Tuy nhiên một nhà chơi chứng khoán khôn ngoan phải biết suy tính rủi ro cao đến mức nào thì chấp nhận được và lợi nhuận thấp đến mức nào thì vẫn chấp nhận được để đầu tư ăn toàn hơn. Xuất phát từ thực tế cơ bản này, những ai muốn tham gia hoạt động đầu tư cần phải chú ý đến 4 vấn đề sau đây:
+ Phải suy nghĩ và đánh giá đúng thực lực kinh tế của mình, tốt nhất là không nên vay mượn để đầu tư. Nếu không khi gặp rủi ro thì nợ nần sẽ chồng chất.
+ Không nên dùng những khoản chi phí sinh hoạt hàng ngày để đầu tư mà nên dùng những khoản tiết kiệm.
+ Do rủi ro của thị trường chứng khoán là biến đổi khôn lường cho nên khi đầu tư, nhà đầu tư phải linh hoạt điều chỉnh cơ cấu đầu tư của mình để thích ứng với tình hình thị trường.
+ Nên lựa chọn những điều kiện phù hợp với bản thân và phương thức đầu tư có hiệu quả chứ không thể đầu tư theo kiểu "tâm lý bầy đàn".